Zgodnie z zapytaniem odnoście kwestii pomocy publicznej lub pomocy de minimis w związku z realizowanym projektem grantowym nr FENX.06.01-IP.03-0001/23 pn.

„Wsparcie podstawowej opieki zdrowotnej (POZ), w ramach którego Narodowy Fundusz Zdrowia (NFZ) będzie udzielał grantów podmiotom POZ, które wykonują działalność leczniczą w zakresie świadczenia podstawowej opieki zdrowotnej na podstawie umowy zawartej z NFZ, informujemy, że w przedmiotowym projekcie, na poziomie poszczególnych inwestycji planowanych przez Grantobiorców szczegółowo kwestię pomocy publicznej reguluje m.in. Kryterium nr 8 pn. Zgodność projektu z przepisami o pomocy publicznej (opisane w Zał. 3 – Wykaz kryteriów wyboru Grantobiorców do Procedury realizacji naboru do Przedsięwzięcia „Wsparcie podstawowej opieki zdrowotnej (POZ)”) wskazujące, że w wyniku realizacji projektu może zostać wsparty podmiot POZ, który realizuje projekt zgodnie z przepisami pomocy publicznej. Przedmiotowe kryterium weryfikowane będzie na podstawie informacji zawartych we wniosku o udzielenie grantu oraz oświadczenia Grantobiorcy będącego załącznikiem do procedury grantowej. Z informacji przedstawionych przez Grantobiorców musi wynikać, czy podmiot prowadzi działalność gospodarczą lub niegospodarczą i konieczne jest także przedstawienie wyczerpujących informacji pozwalających na ocenę zgodności z zasadami udzielania pomocy państwa. Jednocześnie ww. kryterium jest obligatoryjne, w związku z czym brak jego spełnienia eliminuje projekt z możliwości otrzymania wsparcia.

Należy zauważyć, że w przedmiotowym przypadku wsparcie będzie udzielane podmiotom POZ, które wykonują działalność leczniczą w zakresie świadczenia podstawowej opieki zdrowotnej na podstawie umowy zawartej z NFZ, zatem można uznać założenie, zgodnie z którym nie dojdzie do spełnienia wszystkich przesłanek niezbędnych do uznania wystąpienia pomocy publicznej z uwagi na poniższe ustalenia. Ocena bowiem, czy dane wsparcie należy uznać za pomoc publiczną, odbywa się w oparciu o art. 107 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, zgodnie z którym wsparcie dla przedsiębiorcy podlega przepisom dotyczącym pomocy publicznej, o ile jednocześnie spełnia następujące przesłanki:

1. udzielane jest przez państwo lub ze środków państwowych;

2. przedsiębiorca uzyskuje przysporzenie na warunkach korzystniejszych od oferowanych na rynku;

3. ma charakter selektywny (uprzywilejowuje określonego przedsiębiorcę lub określonych przedsiębiorców albo produkcję określonych towarów);

4. grozi zakłóceniem lub zakłóca konkurencję oraz wpływa na wymianę handlową między państwami członkowskimi Unii Europejskiej.

Zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o podstawowej opiece zdrowotnej (Dz. U. z 2022 r. poz. 2527, dalej „ustawa o POZ”), podstawowa opieka zdrowotna stanowimiejsce pierwszego kontaktu świadczeniobiorcy, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o  świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków z systemem ochrony zdrowia, z wyłączeniem sytuacji, w których świadczeniobiorca znajduje się w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego, o którym mowa w art. 3 pkt 8 ustawy z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym (Dz. U. z 2024 r. poz. 652), lub udzielane są mu świadczenia, o których mowa w art. 57 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, w ramach którego jest zapewniony dostęp do profilaktycznych, diagnostycznych, leczniczych, pielęgnacyjnych oraz rehabilitacyjnych świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Natomiast zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o POZ, świadczeniobiorca ma prawo wyboru świadczeniodawcy, udzielającego świadczeń z zakresu POZ, spośród świadczeniodawców, którzy zawarli umowy o udzielanie świadczeń z zakresu POZ. Ustawa o POZ również precyzuje kwestię finansowania świadczeń opieki zdrowotnej udzielanej przez szpitalne oddziały ratunkowe. Z kolei zgodnie z art. 22 ustawy o POZ, finansowanie podstawowej opieki zdrowotnej następuje na zasadach określonych w ustawie z dnia 27 sierpnia 2004 r. oświadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, ze środków ujętych w planie finansowym Narodowego Funduszu Zdrowia.

W związku z powyższym należy dojść do wniosku, że w przypadku podmiotów POZ nie mają zastosowania reguły pomocy publicznej w związku z tym, że świadczeniodawcy w ramach POZ świadczą usługi nieodpłatnie na rzecz osób należących do systemu na zasadzie powszechnego objęcia ubezpieczeniem niezależnie od formy prawnej podmiotów, w ramach, których działają. Tym samym należy wskazać, że świadczeniodawcy w ramach POZ nie działają jako przedsiębiorstwa, a świadczone usługi z zakresu POZ nie mają charakteru działalności komercyjnej. Jednocześnie należy mieć na względzie, że podmioty POZ mogą również wykonywać działalność gospodarczą, w szczególności działalność leczniczą w innym zakresie niż POZ. Dlatego, aby zapewnić „szczelność” tego systemu, tj., aby podmioty POZ otrzymujące wsparcie w ramach projektu FEnIKS nie wykorzystywały tego wsparcia do ewentualnej działalności gospodarczej poza POZ, to należy zapewnić, aby podmioty POZ były zobowiązane do korzystania z otrzymanego wsparcia wyłącznie w ramach działalności w zakresie POZ.

Z poważaniem

Andżelika Lipska

Główny Specjalista

Wydział Oceny i Monitorowania1

Departament Oceny Inwestycji